Інформація з книги:

--------------------------------

131. Żnibrody w.

Niedaleko góry Orliszcze nad Strypą stoi 79 kurhanów na niwie “mohyłki”. Ośmnaśeie z nich przekopał Kirkor w 1878 r.

W pierwszym kurhanie 95 cm wysokim, w głębokości 70 cm w zachodniej stronie, znaleziono złamaną siekierkę krzemienną; w głębokości 76 cm pod poziomem okazał się szkielet, zwrócony głową na południowy-zachód. Na piersiach jego leżał 5 cm długi krzemień w kształcie półksiężyca z wzcięciem po środku, jakby do zawieszania. Pod nim, między zmurszałemi kośćmi znalazły się i ozdoby bronzowe w kształcie półksiężyca z grubem uszkiem do zawieszania, dwa wielkie paciorki ażurowe z bronzu i kilka drobnych, z jakiejś masy źółtawej, które jednak rozsypaly się na proch. Prawie razem z temi ozdobami znalazły się i dwa nożyki krzemienne; po obu stronach czaszki leżały dwa bronzowe ze skrętów drutu kolczyki, każdy z sześciu ogniwek. Na palcu lewej ręki, położonej na piersiach, był szeroki pierśień bronzowy wcale pięknej roboty. Prawa ręka wyciągnięta wzdłuż ciała. Nad szkieletem, na całej przestrzeni grobu, rozrzucone były bez żadnego porządku czerepy gliniane bez ornamentów.

Drugi kurhan 1,20 m wysoki, cały od dołu wyłożony dokoła małemi bryłkami i kamiennemi płytkami, mieścił 20 cm pod poziomem dwa szkielety, oddalone od siebe 70 cm, jeden głowa na południowy-zachód, drugi bardziej na południe. Obydwa były, zdaje się, przysypane węglem drzewnym. Przy szkielecie, zwróconym na południowy-zachód, leżały trzy krzemyki, a przy drugim dwa kolczyki i pierścień na palcu lewej ręki; u obydwu były ręce wyciągnięte wzdłuż ciała. Jeden szkielet był na miejscu 1,76 m, drugi 1,67 m długi. W nasypie, nad szkieletem, dużo czerepów glinianych.

W trzecim, podobnym do poprzednich grobie, znalazły się dwa krzemyki i strzałka żelazna.

W czwartym, obok rozrzuconych kości ludzkich, był jeden tylko krzemien i czerepy gliniane.

W piątym, leżał szkielet w głębokości 50 cm pod poziomem gruntu, głowa na zachód, mocno wapnem przysypany. Nad czaszka, 7 cm wyżej, widoczne były resztki zmurszłego drzewa, jakby grubego tramu. Ręce wzdłuż ciała wyciągnięte. W kierunku nóg i nad szkieletem w nasypie, duźo czerepów. Kilka krzemyków leźało nad szkieletem, a przy nim, pod czaszka, znalazł się piękny paciorek ażurowy z bronzu i pierścień z bronzowego skrętu; po bokach kolczyki, a na całej przestrzeni grobu pięć gwożdzi żelaznych.

W szóstym kurhanie szkielet przysypany był wapnem; w nasypie dużo czerepów i krzemyków, a pod czaszką i dokoła, węgle. Niczego innego nie znaleziono.

W siodmym, przy szkielecie cztery krzemyki, pod czaszką dużo węgla, a w nasypie czerepy gliniane.

W ósmym, szkielet przysypany był wapnem; nad głowa w ziemi lezał spróchniały kloc dębowy, na palcu prawej ręki pierścień bronzowy, w nasypie czerepy gliniane, drobne krzemyki i cztery gwożdzie żelazne.

W dziewiątym, szkielet przysypany też wapnem, a głowa na białym piasku, którego w sąsiedztwie wcale niema. Przy nim pięć gwożdzi żelaznych — w nasypie krzemienie czerepy.

Dziesiąty, cały u dołu wyłożony kamieniami, nie miał niczego przy szkielecie, a tylko w nasypie znalazły się krzemienie i czerepy gliniane.

W jedenastym znalazł się przy zmarłym krzemień niewielki, ząb zwierzecy i trzy gwożdzie.

W dwunastym kurhanie pochowani byli dwaj zmarli; przy jednem tylko były dwa kolczyki bronzowe, bardzo ładny, wielki paciorek ażurowy z bronzu, na pałcu prawej ręki dwa pierścienie, na palcu lewej, jeden. W nasypie kilka krzemieni.

Trzynasty, wyłożony u spodu drobnemi płytkami, mieścił przy szkielecie pierścień bronzowy i kilka krzemyków.

W czternastym pokazały się w głębokości 25 cm w nasypie, w większej ilości, kości zwierzęce, zebrane razem. W zachodniej stronie lezały w kupce gruboziarniste czerepy wielkiego naczynia. Na palcu lewej ręki dwa pierścienie.

W piętnastym był przy szkielecie pierścień bronzowy i kilka krzemyków, a w nasypie czerepy gliniane.

W szesnastym — przy szkielecie kilka krzemyków.

Siedmnasty, cały wyłożony u dolu większymi kamieniami, mieścił szkielet z bronzowym pierścieniem i krzemykami.

Ośmnatsy kurhan, największy, 1,50 m wysoki, miał nasyp cały z samej ziemi, ale na dnie jego leżał w ziemi kamień 32 cm długi, podłużny z zaokrąglonym wierzchem. W nasypie dużo czerepów i krzemieni. Szkielet leżał, jak we wszystkich grobach poprzedhich, głowa na południowy-zachód i był 1,76 m długi. Przy szkielecie, z lewej strony, znalazła się krzemienna siekierka i nic więcej.

Bronz i żelazo (gwożdzie) znalazły się nie we wszystkich mogiłach, ale za to w każdej były połamane krzemienie i czerepy naczyń glinianych. Wszystkie szkielety lezały głowami na południowy-zachód, albo na zachód,

Czerepy gliniane należały do bardzo prymitywnie lepionych naczyń, ozdabianych tylko rsadko prostym ornamentem.

-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-.-

A. Kirkor. Zbiór wiadom. do antr. kraj. 1879. III. str. 23-32. —

A. Kirkor. Zabutki balwochwalcze w Galicyi. «Kłosy». 1879, str. 277. —

«Strzecha ojczysta». Lwów 1879, nr. 5. —

Wł. Demetrykiewicz. Vorgeschichte Galiziens. Oester.-ungar. Mon in W. u. B. 1898, str. 133.